Fortece – Srebrna Góra i Kłodzko

Srebrna Góra – jedyna taka twierdza w Europie

Twierdza Srebrna Góra jest unikalnym zabytkiem XVIII-wiecznej architektury obronnej. Obiekt jest jedyną w naszym kraju twierdzą górską, a zarazem największą na Starym Kontynencie fortyfikacją z najwyższym w całej Europie bastionem. Zapraszamy na wycieczki z Wrocławia do Twierdzy Srebrna Góra!

Jadąc z Wrocławia do Twierdzy Srebrna Góra, mają Państwo niezwykłą szansę na zobaczenia kunsztu architektury obronnej sprzed prawie 300 lat. Obiekt zbudowano z wydobywanego na miejscu kamienia, tylko jego wnętrza wykonano z cegły. Budowa tego ogromnego kompleksu z polecenia władcy Prus Fryderyka II Wielkiego trwała zaledwie 12 lat, a do pracy w latach 1765-1777 zatrudniono około 4 tys. robotników i ludność miejscową.

Atrakcje Twierdzy Srebra Góra

Złożoność tego kompleksu obronnego czyni zwiedzanie Twierdzy Srebrna Góra bardzo ciekawym. Centrum twierdzy stanowi donjon otoczony kilkoma bastionami, w jej skład wchodzi też sześć fortów. W twierdzy znajduje się 151 kazamat rozlokowanych na trzech kondygnacjach, do których prowadzi 8 bram, a także magazyny, zbrojownia, prochownia, więzienie, szpital, kaplica, piekarnia, browar i warsztaty rzemieślników. W tak dużym obiekcie mogło jednocześnie przebywać prawie 3,8 tys. żołnierzy z zapasem amunicji, żywności i opału. Projektant obiektu pruski podpułkownik Ludwig Wilhelm Regeler zadbał też o stały dostęp do wody – żołnierze mogli w Srebrnej Górze korzystać z 8 studni, w tym z najgłębszej w Forcie Ostróg sięgającej 84 m głębokości. Twierdza była zatem całkowicie samowystarczalna, wyposażona w 264 działa i nigdy nie zdobyta. Choć niewiele brakowało – Prusacy starli się tu z Francuzami w trakcie wojny napoleońskiej w latach 1806-1807 i, choć de facto twierdzę 28 czerwca 1807 roku zdobyła armia Cesarza Francuzów, to formalnie nigdy jej nie przejęła, o czym zadecydował pokój w Tylży podpisany niespełna dwa tygodnie później.

Wycieczki po Twierdzy Srebrna Góra

Pod koniec XIX wieku Prusacy zdecydowali o przeznaczeniu warowni do zwiedzania. Chociaż obiekt wpisany został w 2004 roku na listę Pomników Historii RP, to wycieczki po Twierdzy Srebrna Góra mogą obejrzeć tylko niewielką jej część. Całość fortyfikacji jest w złym stanie technicznym, jednak ciągle remontowany zabytek odzyskuje powoli swój dawny blask. Tę największą w Europie górską twierdzę można zwiedzać przez cały rok.

 

Twierdza Kłodzko – najbardziej okazała warownia w Polsce

Wycieczki z Wrocławia do Twierdzy Kłodzko to prawdziwa gratka dla miłośników historii wojskowości. Warownia zajmująca 30 ha jest największym tego typu obiektem w kraju. W 1960 roku twierdza została uznana za zabytek i udostępniona do zwiedzania. Przewodnicy po Twierdzy Kłodzko zapraszają na wspólną wyprawę!

Początków Twierdzy Kłodzko upatruje się już w IX wieku, kiedy w miejscu dzisiejszego Kłodzka istniał gród warowny otoczony drewniano-ziemnymi umocnieniami. W XII stuleciu ustanowiono kasztelanię, którą z czasem rozbudowywano, aż stała się wygodną rezydencją z kaplicą. W XVI wieku do zamku wyższego dobudowano niższy i średni, a pod koniec następnego stulecia uzupełniono kompleks obronny o pięć bastionów (Jabłonki, Ludmiły, Wacława, Alarmowy i Dzwonnik) i półbastion Orzeł. W ten sposób fortyfikacje otoczyły zamek na wzgórzu. Wkrótce na sąsiednich wzniesieniach zbudowano kolejne fortyfikacje, dobudowano również skomplikowany system korytarzy podziemnych i sztolni, a także chodników kontrminerskich, które miały zapobiec wykonywaniu podkopów i wysadzaniu umocnień. W 1769 roku rozebrano zamek, a jego miejsce zajął donjon (czyli centralny punkt obronny) otoczony pierścieniem bastionów, redut, kleszczy i wewnętrznych fos. W donjonie zaplanowano magazyny i trzy poziomy kazamat ze zbrojownią, laboratorium, apteką i pomieszczeniami dla załogi. Warownię otoczono suchą fosą o głębokości 10 m. Z czasem obronna i militarna rola tego obiektu malała, aż pod koniec XIX stulecia zrezygnowano z jego dalszej rozbudowy, przeznaczając warownię na magazyny i więzienie. Podczas II wojny światowej w Twierdzy Kłodzko znajdowało się więzienie dla więźniów politycznych i obóz pracy.

Zwiedzanie Twierdzy Kłodzko

Jadąc z Wrocławia do Twierdzy Kłodzko, warto wybrać jedną z możliwych form zwiedzania – za dnia albo nocą. Zwiedzanie nocne to spektakl typu światło i dźwięk odgrywany przez aktorów-amatorów.

Do zwiedzania udostępniono zaledwie 1/10 całości twierdzy, po której oprowadza przewodnik w historycznym stroju, opowiadając o dziejach i tajemnicach tej największej warowni w Polsce. Turyści docierają do donjonu, natomiast z bastionów mogą podziwiać przepiękną panoramę Kłodzka. Wśród atrakcji Twierdzy Kłodzkiej jest też przejście kilometrowym odcinkiem podziemnych chodników kontrminerskich.